Ik en mijn Lada

U kan ook luisteren naar dit verhaal.

Vorige week gingen we naar de Eldorado om een Home Theatre te kopen van LG. Tesamen met Anatoli Petrovitsj, mijn toenmalige schoonvader, hadden we na lang wikken en wegen onze keuze laten vallen op een model met rechtopstaande speakers.

“Dat is beter voor de geluidsverspreiding,” zei mijn schoonvader en ik kon alleen maar akkoord gaan met hem, want hij betaalde.

Van de uitstekende akoestiek van dit model heb ik echter niet kunnen genieten, want op dezelfde dag ben ik het afgetrapt van mijn vrouw.

Anatoli Petrovitsj is dus maar gedurende één jaar mijn schoonvader geweest. Ik kan over hem niet klagen. Hij was voor mij als een tweede vader.

Ik leerde hem kennen op de markt van Tjoply Stan, waar ik karretjes met allerlei etenswaren sjouwde van het magazijn naar de stalletjes. Tientallen keren per dag laadde ik mijn karretje vol met kartonnen melk, zakken suiker en bloem, doormidden gehakte koeien en varkens, blokken diepgevroren kabeljauw en bakken seizoensgroenten.

Anatoli Petrovitsj had een kraampje met gedroogde vruchten en noten en deed gouden zaken, omdat hij door middel van hypnose niemand de winkel liet verlaten zonder een zakje vol gedroogde Tadzjiekse tomaten, versuikerde mandarines, hazelnoten, gedroogde meloen, halva of, in het slechtste geval, een krantje vol zonnebloempitten.

Maar Anatoli Petrovitsj had één groot probleem. Hij liep al een tijdje te leuren met zijn dochter, die hij niet aan de straatstenen kwijt kon. Zijn dochter was een echt onding: zij was zowel uiterlijk als innerlijk weerzinwekkend.

Gewoonlijk heeft een mens de neiging om te zeggen over dikke mensen dat ze vrolijk zijn, of over knapperds dat ze dom zijn. Het uiterlijk compenseert het innerlijk en vice versa. Vele mensen leven in de illusie dat alle mensen gelijk zijn.

Maar Sveta was zonder de minste twijfel een uitzondering op deze regel.

Sveta was niet wat je noemt de knapste van de buurt.

Ze was zo afstotelijk lelijk dat elk weldenkend man het hard op een lopen zou zetten om te vermijden het voorwerp te worden van haar verlangens.

Anatoli Petrovitsj zat met de handen in het haar. De enkele partijen die hij had gevonden voor zijn dochter, meestal de zonen van collega’s op de markt die aasden op een deeltje van zijn kraam, hielden het niet langer dan twee dagen uit met zijn dochter. Ze werd hem een echte doorn in het oog.

Ik was hier min of meer van op de hoogte en probeerde dan ook Sveta te vermijden, alhoewel ze veel tijd doorbracht op de markt omdat ze helemaal niks te doen had. Ze stond vaak voor het kraam op zonnebloempitten te kauwen wanneer ik passeerde met mijn kar om een zak rozijnen af te zetten bij Anatoli Petrovitsj.

Vaak maakte ik een praatje met Anatoli Petrovitsj want hij was een vriendelijk man en hij leek iets voor mij te hebben. Af en toe zei hij me dat hij op dezelfde manier was begonnen, twintig jaar geleden. Dat hij zichzelf in mij herkende.

Op een dag zag Anatoli Petrovitsj me staan in het gezelschap van Sveta. Omdat ze zich verveelde, alle andere mannen van huwbare leeftijd vermeden haar immers als de pest, had ze besloten een praatje te maken met mij, een sjouwer die op de laagste trede van de plaatselijke sociale ladder stond.

Er moet bij hem een lichtje zijn opgegaan, want de volgende dag deed hij mij een voorstel.

Hij was blij dat zijn dochter eindelijk op iemand viel, zei hij, en voegde hier onmiddellijk aan toe dat hij blij was dat ik er niets op tegen had met zijn dochter om te gaan.

Anatoli Petrovitsj beloofde mij dat hij zeer gul zou zijn met centen en dat ik me over mijn toekomst geen zorgen zou moeten maken mocht ik me met Sveta bezighouden, zodat hij ervan af was.
Ik stemde toe. Voor mij was de keuze gauw gemaakt. Met mijn benen hele dagen op de divan en achter de teevee of mijn vingers afvriezen op de markt?

Nu begrijp ik echter dat trouwen voor het geld niet het beste is wat je kan doen met je leven.

Maar laat ik terugkeren naar het Home Theatre.

De keuze

De keuze was moeilijk maar het werd LG omdat er overal reclame voor werd gemaakt en dat wilde zeggen dat iedereen dat kocht en dat het goed was. Life is Good stond er op die reclame.

Er was ook superkorting bij Eldorado waardoor al dat goeds nauwelijks tienduizend roebel kostte.

“Tienduizend roebel, wat is dat tegenwoordig?” dacht ik toen. Zoveel had mijn gsm gekost met twee megapixel fotocamera, mp3-speler en kleurenscherm. Dat was het maandloon van mijn vriend Sanja die werkte bij MacDonalds en de prijs voor één persoon van een weekje tweesterrenhotel aan de Rode Zee. Daar was ik met Sveta op huwelijksreis geweest. Gedurende heel onze vakantie lag Sveta met maagstoornissen in de hotelkamer, terwijl ik snorkelde in de koraalriffen.

Maar de reclame en de superkorting waren niet genoeg om ons te overtuigen. We bleven twijfelen tussen Samsung en LG.

De beslissing viel toen mijn toenmalige buurman Serjozja zei dat hij absoluut hetzelfde model had en er niet over kon klagen. En hij kon het weten, want hij was een professioneel videopiraat. Hij ging elke week naar de bioscoop met zijn videocamera om stiekem de laatste nieuwe films op te nemen, kopieerde die dan op zijn computer, maakte er dvd’s van en verkocht die door. Hij stopte me regelmatig een gratis exemplaar in de hand. “Mondje toe en oogjes dicht,” zei hij dan. Ik vroeg hem of hij na de toetreding van Rusland tot de WHO geen ander jobje zou moeten zoeken, maar die vraag leek hem niet te verontrusten.

De plaatsing

Eens gekocht, zou ik het Home Theatre als volgt in de woonkamer integreren:

De twee front end speakers was ik van plan om naast onze televisie te zetten, een Samsung 20 inch met lcd-scherm die we vorig jaar gekregen hadden van nonkel Sanja voor onze trouw.

Nonkel Sanja was een kgb-er die zich had geherprofileerd tot zakenman. Hij had een keten van electronicawinkels, reed met een Chevrolet Tahoe en leefde in een appartement van vier kamers te Mitino. Hij droeg enkel zwart omdat hij onophoudelijk rouwde over één van zijn businesspartners. Regelmatig werden die doorzeefd teruggevonden aan de kant van de weg.

Nonkel Sanja kwam aanzetten met de teevee, die ingepakt was in een grote kartonnen doos die nauwelijks de deur binnen kon, omdat hij het grootste en duurste cadeau wilde geven aan zijn lievelingsnichtje en indruk maken op mijn familie, die natuurlijk was afgekomen met goedkope rommel. Zo had tante Tanja, de zuster van mijn moeder, twee paar met wol gevoerde sloefen meegebracht, voor mij en voor mijn ex-vrouw Sveta. De sloefen waren twee maten te klein en de zolen versleten.

Igor, mijn oudere broer, een Afghanistanveteraan die al een paar ongelukkige huwelijken achter de rug had en zich weinig illusies koesterde betreffende het mijne, had een fles balsem uit Riga meegebracht. Die fles die ik de laatste keer gezien tien jaar geleden bij mijn ouders in de bar en niemand dronk eruit omdat dat goedje veel te bitter was. Mijn moeder had het waarschijnlijk in zijn handen gestopt voor het vertrek naar ons toenmalige nieuw appartement (dat van mij en van Sveta, eigenlijk niet helemaal het onze, maar dat van tante Valja, de zus van mijn schoonvader, die in het gekhuis zit) opdat hij niet weer eens met lege handen zou aankomen, zoals nonkel Alexei.

Nonkel Alexei, het zwarte schaap van de familie, was er voor de gelegenheid ook bij maar stond de hele tijd met trillende handen sigaretten te roken in de gang. Hij huilde en wilde met niemand praten. Zo reageerde nonkel Alexei op elk huwelijk.

Dit keer was hij trouwens niet met lege handen gekomen. Hij had aan Sveta een mooi gouden halssnoer van oma zaliger cadeau gedaan. Hij had aan Sveta gezegd dat ze als twee druppels water trok op zijn vrouw Marina, die tien jaar geleden ontvlamd was toen ze een brandende sigaret had laten vallen op haar nylon zomerjurk.

Achteraf zei mijn moeder dat ze zich niet kon herinneren dat oma ooit een dergelijk halssnoer had gedragen. En ze had gelijk, want het was geen gouden halssnoer. Sveta heeft het moeten weggooien omdat ze er rode plekken van kreeg tussen haar borsten.

De twee surrounds wilde ik achter onze uitklapbare fauteuil zetten, waar ik met Sveta in sliep, zodanig dat we goed de special effects konden volgen in de films. Ik hield van het geschiet van mitrailleurs, van bommen die ontploften, van auto’s die door glas reden en vliegtuigen die duikvluchten maakten. Het deed mij denken aan mijn legerdienst en aan mijn kindertijd, toen ik met mijn vrienden cowboy en indiaantje speelde en het leven nog niet zo saai was als nu.

De subwoofer wilde ik onder het glazen tafeltje zetten dat we gekocht hadden met het geld dat mijn schoonvader ons had gegeven voor de trouw. We bewaarden er de reclamebladen op (voor de kortingsbonnen) en Sveta stapelde er haar brei- en naaitijdschriften op, maar ik wilde eerst nachecken of dat glas niet trilde wanneer ik het volume openzette.

De rest van de apparatuur zou mooi boven op de teevee passen.

Het transport

Het kostte ons heel wat moeite om het Home Theatre door de metro te sleuren. Gelukkig waren mijn vrouw en mijn schoonvader erbij om mij te helpen dragen en had de inpakker in de winkel met plakband handvaatjes gemaakt rond de apparatuur zodat het eenvoudiger was om te dragen.
Mijn schoonvaders portefeuille zat vol met briefjes van honderd roebel. Ik was natuurlijk onder de indruk en dat zag mijn schoonvader. Hij maakte graag indruk op mij. “Ik heb altijd een zoon gewild,” zei hij tegen mij, “maar in plaats daarvan kreeg ik Sveta.”

De aankoop was vol vreemde gevoelens voor mij. Het was voor mij als de kers op een verjaardagstaart. Nu had ik alles behalve een auto. Ik had een gsm met polyfonie, een mp3-speler aan een halssnoer en een digitaal fotoapparaat. Ik voelde een vreemde opwinding terwijl we het kochten.

Sveta was minder enthousiast. Ze had gehoopt op een microgolfoven en probeerde Anatoli Petrovitsj om te praten, maar die blafte even naar haar en zei dat ze wel eens aan haar man mocht denken voor de verandering, dat die zijn leven sowieso al opofferde voor haar. Met tegenzin droeg ze één van de surrounds, langwerpige dingen die nauwelijks twee kilo wogen, maar waar je wel mee moest opletten welke kant je ermee uitdraaide. De rest droegen ik en Anatoli Petrovitsj. De hele weg zei Sveta dat we egoïsten waren en we lachten met haar en zeiden:

“Ja, we zijn egoisten. Weet je wat? Straks gaan we voetbal kijken terwijl jij kan koken. En we zetten de teevee extra luid omdat we 500 Watt hebben. Als dat je niet aanstaat, moet je maar wat breien, een krant lezen of uit het venster kijken.”

Dat laatste zei ik en mijn schoonvader plooide dubbel van het lachen.

Sveta zei dat ze al een half jaar geleden, voor haar verjaardag, van een vriendin een dvd had gekregen. Een film met Hugh Grant en Julia Roberts, Notting Hill. Ze droomde er al lang van om die te bekijken.

“Die dvd?” zei ik. Wij waren nu goed aan het lachen met mijn schoonvader en hadden nog zeker vijf haltes te rijden.

“Is dat die film met de schram? Die niet meer speelt?” vroeg ik.

“Neen, dat is die waar je vorige week de pot met kokende aardappelen op hebt gezet,” grapte mijn schoonvader.

“Ik heb hem weggesmeten en bovendien wil ik zo een vuiligheid niet in mijn nieuwe dvdspeler stoppen,” zei ik.

Sveta kreeg een steeds zuurder gezicht. Ze werd pas echt lelijk, net een monster.

Hierop zei ik, en ik toonde haar de dvd die we cadeau hadden gekregen in de electronicawinkel: “Dit gaan we bekijken van zodra we thuiskomen: de honderd beste goals van 2005, met interviews met wereldberoemde coaches.”

Toen was onze halte aan de beurt en we stapten uit met schoonvader. Mijn vrouw bleef in de wagon zitten. Ze stapte pas uit net voor de deuren dicht gingen en ik zei tegen haar:

“Denk je dat je grappig ben? Vlug een beetje, want ik heb honger en ik wil dat gedoe installeren.”

De wagon reed weg.

Toen was het de eerste keer dat ze iets tegen mij zei gedurende de hele rit. “Zie je geen verschil?” vroeg ze.

“Neen,” zei ik.

“Ben ik helemaal dezelfde?” vroeg ze.

“Waarom begin je nu ineens te zagen?” vroeg ik. “Wat is er met jou?”

“Volgens mij ben jij een domme kloot,” zei ze en stapte op haar gemakje de roltrap op.

Ik keek haar achterna en vroeg me af wat ze in haar hoofd had gekregen. Zo had ik haar nog nooit horen praten.

Pas toen we thuis kwamen had ik door welke verrassing ze had voorbereid. Ik had de front end speakers mooi uitgepakt, de player aangesloten op de teevee en er een dvd in gestoken. Eén van Serjozja de buurman, House of Wax, een persoonlijke favoriet. Ik wilde luisteren naar het geluid om op die manier de speakers optimaal te positioneren. Anatoli Petrovitsj was in de keuken een paar flesjes bier aan het opentrekken om de aankoop te vieren en Sveta zat op toilet. Ze ging de laatste tijd veel naar toilet.

Pas toen merkte ik dat Sveta de surround in de wagon had laten liggen.

Dat was de druppel die de emmer deed overlopen. Ik had al een tijdje overwogen er de brui aan te geven, want Sveta was echt niet de vrouw van mijn dromen.

De vrouw van mijn dromen moet beter kunnen koken.

Ik was bij Sveta gebleven voor de speeltjes en de centen, maar haar onhebbelijke eigenschappen deden de nadelen opwegen tegen de voordelen.

Mijn schoonvader kwam de woonkamer binnen met zijn pintjes en ik zei dat hij ze zelf maar moest opdrinken, zijn kutpintjes, en dat hij zijn home theatre en zijn dochter in zijn gat kon steken en trapte het af.