Ik en mijn Lada

Vroeger was er enkel de Arbat, één van de oudste straten en wijken van Moskou. Tot in de jaren zestig de wijk doormidden werd gesneden door een brede boulevard met rijen hoge flatgebouwen, de prospekt Kalinina. Kalinin was een communist, en daarom werd in het begin van de jaren negentig de straat hernaamd tot Novy Arbat. Nu heb je twee straten, de nieuwe (Novy) en de oude (Stary) Arbat.

Novy Arbat telt acht rijvakken en wordt regelmatig stilgelegd om de President te laten passeren, op weg naar het Kremlin. Dan is het zeer stil op straat, tot plots sirenes komen aanloeien en lange mercedessen en een staart escortewagens vliegensvlug aan je neus voorbij schieten, als een peleton wielrenners.

Op de Novy Arbat heb je vooral banken en casino’s. De trottoirs zijn zo breed dat er wagens op staan geparkeerd. Er lopen Moskouse yuppies op rond. Met kortgeknipt haar, naar voren gekamd (in Rusland is dat modieus) of nekmatjes. In de zomer laten ze hun kostuumvesten aan de kantoorstoel hangen en maken ze een wandeling naar de snackbar. Ze dragen schoenen met scherpe tippen, roze hemden en dassen in een brede knoop, zoals nieuwslezers dat doen.

Er lopen ook bezige vijftigers rond, winter en zomer in goedkope krijtstreep pakken, met een boekentasje en een doorrookte huid en haren geel van de nicotine, met kleine scherpe neuzen en de blik van een roofdier. Naast hen lopen jonge assistenten, naïeve en slechtgeklede jongetjes uit een slaapstad, die het slagen van de zweep nog moeten leren.

De flikkerende neonreclame van de casino’s op de Novy Arbat trekt toeristen aan uit de Russische provincies. Moeders staan hun dochters te fotograferen met opvallende sportwagens op de achtergrond. Het brengt geluk om op de foto te staan in gezelschap van dure wagens, motorfietsen, bekende acteurs, voetballers en standbeelden.

Om van de Novy Arbat op de Stary Arbat te belanden, moet ik de voetgangerstunnel door. Aan het ene eind van de tunnel zit een bejaarde zangeres, die alleen zingt wanneer iemand passeert (zie “Zangeres”). In de tunnel staat een man illegale DVD’s te versjacheren. Aan het andere eind van de tunnel zit een Georgische bedelares. Ze zit de hele dag op een stoeltje met een wandelstok tussen haar benen en doet helemaal niets om de aandacht van de voorbijgangers te trekken. Ze houdt een potje vast voor het geld, met op de bodem een sponsje dat het geluid van de vallende muntstukken dempt.

In de voetgangerstunnel loopt een meisje op hoge kurken platformzolen. Met veel moeite probeert ze haar handen in de zakken van haar rokje te wringen, maar er raken enkel twee vingers in.

Op de terrassen en in de restaurantjes met goedkope business lunches van de Stary Arbat zitten de expats in hun slacks en blauwe hemden. Ze werken voor Westerse petroleumbedrijven en multinationals, hebben frisgeschoren gezichten, geen bierbuik en dragen schoenen uit echt leer. Hun lichamen zijn fit, niet te gespierd zoals bij gezonde Russische lichamen en hun glimlach is wit. Niet bruin-geel-zwart.

Stary Arbat loopt vol met verkopers van souvenirs. in een klapzetel zit een vent uit blokjes hout pijpenkoppen en beeldjes te snijden, de houtkrullen vallen op zijn blote bierbuik. Het zijn beeldjes van blote vrouwen met manden op het hoofd.

De enige toeristen in Rusland zijn gepensioneerden. In Moskou bezoeken ze naast het Kremlin de Stary Arbat. Ze wankelen de straat door met hun spataders, wandelstokken, bermuda’s en Nike sportschoenen met blauwe kousen en petjes en de gefolterde blikken van een seniele grootvader die zich afvraagt waar hij beland is, angstig tijdens het enige niet begeleide namiddagje van hun zeven dagen durende package trip.

De lokale bejaarden lopen in bruine regenjassen anno 1970 en met zwarte hoofddoekjes en een kromme rug en haasten zich naar de bushalte in sportschoenen die minstens drie maten te groot zijn, gevonden in een vuilniscontainer.

Op Stary Arbat staan drie bejaarde dames in nationale Russische kostuums met een accordeon. Ze staan onder een grote Coca-Cola parasol in de naar MacDonalds ruikende Stary Arbat en zingen tsastoesjki, pikante liedjes uit de dorpsfolklore, in dit geval over hoe ze zijn “dat” gekust hebben, en de oorlogsveteraan die even verder luistert en ook bedelt omdat hij geen benen heeft en in een rolstoel zit, beukt met zijn rolstoel tegen de lantaarnpaal en roept hoe ze zijn gat gekust hebben.

In het midden van de winkelstraat zit ook een schrijver, in een klapstoel met een klaptafeltje voor waar enkele stapels boeken opliggen. “Koop mijn boeken,” staat er op een bordje geschreven.

Even verder zit vader bedelaar zoon bedelaar af te stoffen. Voor hen staat een kartonnen doos met opschrift: “Om de schildpaadjes eten te geven of voor op de foto”. De doos is leeg. Geen schildpadden te bekennen.

Op het terras van de Macdonalds zitten twee metrosexuelen. De ene zegt tegen de andere: “Veeg dat restje mayonnaise uit je mondhoek.” Ze dragen allebei designerjeans en schoenen met veel logo’s op en spannende teeshirts uit synthetisch materiaal. De dominerende van het tweetal heeft veel rode puisten op zijn gezicht. Dit moet hij als een straf van God ervaren. Hij doet zich zeer ernstig voor en draagt en leren ‘enveloppe’, een tasje voor documenten.

Even verder op het terras zitten twee goths. Ze likken aan hun ijskreem.

Ik sla een zijstraatje in, weg van de Stary Arbat. In een Japanse tweedehandswagen die aan de kant van de weg geparkeerd staat, zit een man zijn middagmaal te nuttigen dat op de passagierszetel uitgespreid ligt. Tussen de zetels staat een zak chips en de man kijkt naar een film op de DVD-speler die op zijn dashboard staat gemonteerd.